|
حاجی محمد آقا دنبلی
حاجی محمدآقا پسر بزرگ
عبدالرزاق بیگ دنبلی و نواده
نجفقلی خان بیگلربیگی بود و همانند پدر خود در طول حیاتش به تحقیق
و مطالعه پرداخت. اشتهاردی در مورد وی می نویسد:
« در مبادی
حال ترک قیل و قال و جاه و مال کرده ، به اسلوب تجرد و تفرد از ابنای زمان
گوشه عبادت گرفت و توشه قناعت
»
آثار حاجی محمد آقا بشرح ذیل
است :
-
تفسیرقرآن:ايـن
تـفسير بصورت تفسير مزجى است كه بسيارى ازمباحث فلسفى,عرفانى رابا
استشهاد از روايـات اهل بـيـت(ع) آورده اسـت و همچنين خطبه هائى را
انشا كرده است كه مسجع و مقفى مى باشد و بعنوان مقاله در پند و اندرز
و موعظه آورده است. حاجی
محمدآقا موفق به اتمام آن نشده، بعداز وی فرزندش «ملا نجفقلی دنبلی»
خواسته آنرا به اتمام رساند ولی بدلیل اینکه
روش فكرى او با روش فكرى پدرش متفاوت بود، تصمیم گرفته تفسيرى كامل
از آغاز قرآن تا پايان آن مستقلا بنويسد.
نـسـخـه مـوجوداز این تفسیردر كتابخانه آيت اللّه مرعشى نشان میدهد
مقدمات تفسير شامل فضيلت علم و اهميت قرآن و انواع كلام و فوائد انزال
كتب ونكوهش تفسير به راى و مبحثى در تـحريف و اختلاف قراات و چگونگى
نزول قرآن وآداب تلاوت و جز اينهاست و همچنين شامل تفسير سوره
بقره مى باشد اين تفسير در روز پنجشنبه 12 ماه رمضان 1252 (30
آذرماه 1215 خورشیدی)پايان يافته
است .
دانشمند معاصر جناب آقاى سيداحمد اشكورى در جلد دوم کتاب«التراث
العربى» نيزبه مطالب فوق اشاراتـى داشته و كد نسخه موجود دركتابخانه را 1524
درج کرده و نسخه تصحيح شده را داراى تعليقاتى از آغاز تا پايان سوره
بقره معرفى نموده است .
-
شرح
دیوان انوری: این کتاب چاپ سنگی است
بشماره کتابشناسی ف2657 در کتابخانه ملی به ثبت رسیده است .حاجی
محمدآقا دراین باره میگوید: پس از مطالعه فقه و اصول و حکمت و
کلام خواستم در شعر پیچم و در فن آن دست یازم لذا شروع به خواندن
دواوین کردم که از آن جمله دیوان انوری ابیوردی بود. این دیوان
از آنجا که حاوی مشکلات عدیده و رموز شطرنج و نرد و ستارهشناسی و
نجوم و علوم زمان بود بوجهی در من اثر گذاشت که
برای فهم دقیق آن بر آن شدم از پدرم کمک گیرم و
در حضرتش آنرا بیاموزم لذا در نزد پدر آنرا آموختم و
مشکلات آنرا برحسب نکتهپردازیهای پدر از هم باز
گشودم و حاصل آن این کتاب شد که امیدوارم
دیگران را نیز بکار آید. پس از این مقدمه نویسنده
به یکایک ابیات میپردازد و آنها را شرح میدهد.
نسخه ای از این کتاب نیز در کتابخانه شادروان محمد
نخجوانی بوده و اینک در کتابخانه ملی تبریز نگهداری میشود.
-
شرح
مشاعر ملاصدرا : نسخه ای از این کتاب در کتابخانه مجلس موجود
است که تاریخ 17 محرم 1242 (30 مرداد 1205 خورشیدی) را دارد و
مرحوم تربیت آن رابه عبدالرزاق بیگ دنبلی
نسبت داده است.
4 .
تاریخ دنابله :
کتابی است در شرح اصل و نسب و تاربخ طایفه دنبلی
نسخه ای دستنویس از این کتاب در کتابخانه مرحوم نخجوانی موجود بوده که به
کتابخانه ملی تبریز منتقل گردیده و بشماره 1799 در آن کتابخانه نگهداری می
شود.
|
