![]() |
|
|
در سال 1920 میلادی منطقه قفقاز جنوبی که در زمان سلطنت فتحعلی شاه قاجار بدلیل بی کفایتی وی ، طی قرارداد های ننگین گلستان و ترکمنچای از ایران جدا شده بود توسط ارتش شوروی تصرف و با سقوط دولت آذربایجان که به رهبری محمد امین رسولزاده و فتحعلی خان دنبلی (خویسکی) در سال 1918 میلادی تشکیل شده بود، حکومت سوسیالیستی در این منطقه همچون سایر مناطق روسیه برقرار گردید . نظام حکومتی جدید سوسیالیستی مورد قبول و پذیرش مردم آن سامان نبوده و روسها به رهبری(یوسف یوسف زاده) معروف به استالین که خود متولد گرجستان و اصالتا" ایرانی بود ، در کل مناطق تحت تصرف خود که قفقاز جنوبی را نیز شامل می شد ، با قلع و قمع نیروهای ملی سعی داشتند تا هر نوع اعتراض و مقاومتی رااز طرف مردم در نطفه خفه کنند .لذا اقدام به یک سری ترورها و حذف مخالفان نمودند که در تاریخ جهان و روسیه به ترورهای سرخ معروف است .برخی از امرای دنبلی نیز که در زمان سلطنت فتحعلی شاه و در نتیجه سیاستهای ضد ملی وی به اجبار به آران مهاجرت نموده بودند و خاندان آنها در شهرهای مختلف منطقه آران از جمله شکی و گنجه حکومت داشتند و بسیاری از آنان از چهره های هنری ، نظامی و سیاسی آن سامان محسوب میگردیدند و به سبب عملکرد خود از محبوبیت و مقبولیت زیادی در میان مردم برخوردار بودند ، با حکومت جدید کمونیستی همراهی نکردند. لذا طبیعی بود که حکومت کمونیستی جدید چنین شخصیتهائی را تحمل نکند بدین ترتیب اکثر افراد سرشناس این خاندان یا به قتل رسیدند و یا تبعید شدند. فتحعلی خان خویسکی نبیره امیر احمدخان شهید شاخص ترین آنهاست .شرح مختصرتعدادی از آنان در زیر ذکر میگردد.
احسان خان کنگرلوی دنبلی
فرزند کلبعلی خان و سومین خان نخجوان بود در سال 1823 میلادی برابر 1202 شمسی در گذشت .
اسماعیل خان کنگرلوی دنبلی
فرزند احسان خان و برادر کلبعلی خان در تاریخ 1819 میلادی متولد و در سال 1891 به درجه ژنرالی ارتش رسید . در سال 1908 در گذشت.
کلبعلی خان کنگرلوی دنبلی
فرزند احسان خان در سال 1874 میلادی بدرجه ژنرالی رسید و در سال 1885 درگذشت.
جمشید خان کنگرلوی دنبلی
متولد سال 1895 میلادی برابر 1274 شمسی ، در سال 1918 میلادی برابر 1297 شمسی حاکم شوشا شد و در سال 1938 میلادی برابر 1317 شمسی توسط استالین دستگیر و به قتل رسید.
کلبعلی خان کنگرلوی دنبلی
برادر بزرگ جمشیدخان ، بعد از تصرف آذزبایجان توسط ارتش شوروی به ایران مراجعت کرد و ژنرال ارتش ایران شد ولی به اتفاق برادرش احسان خان بطور مرموزی به قتل رسیدند.
امیراصلان خان دنبلی (خویسکی)
متولد 1888 میلادی در کابینه مساوات آذربایجان در سالهای 1920-1917 میلادی وزیر کشور بود بعداز اشغال آذربایجان توسط ارتش شوروی به ترکیه تبعید شد و در سال 1954 میلادی در آنکارا درگذشت .
امیرخان دنبلی (خویسکی)
فرزند جهانگیرخان و برادرزاده فتحعلی خان می باشددر سال 1920 به ترکیه تبعید در سال 1960 میلادی در استانبول در گذشت .
حسینقلی خان دنبلی (خویسکی)
فرزند اسکندرخان و برادر فتحعلی خان ، در سال 1920 میلادی به ترکیه تبعید شد. وی در سالهای 1920-1918 حاکم گنجه و از فرماندهان ارتش آذربایجان بود .در تاریخ 22/9/1869 میلادی متولد شد و در تاریخ 7/12/1955 میلادی در ترکیه در گذشت.